Prekursorka postmodernizmu w polskim szkle artystycznym
Lucyna Pijaczewska należy do grona wybitnych polskich projektantek szkła, których twórczość przypadła na przełomowy okres w historii polskiego wzornictwa. Jej innowacyjne podejście do projektowania i odwaga w przełamywaniu tradycyjnych kanonów estetycznych zapowiadały nadejście nowej ery w polskim szkle artystycznym.
Edukacja i początki kariery
Urodzona w 1950 roku Lucyna Pijaczewska zdobyła wykształcenie w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu (obecnie Akademia Sztuk Pięknych), gdzie studiowała pod kierunkiem prof. Zbigniewa Horbowego – jednego z najwybitniejszych polskich projektantów szkła. Dyplom uzyskała w 1974 roku, a już rok później rozpoczęła pracę jako projektantka w Hucie Szkła Artystycznego „Barbara” w Polanicy-Zdroju.
W latach 1975-1979 Pijaczewska rozwijała swoją karierę w „Barbarze”, będąc częścią młodego i dynamicznego zespołu projektanckiego. To właśnie tam miała możliwość eksperymentowania z formą i materią szkła, co pozwoliło jej wypracować własny, niepowtarzalny styl.
Unikalna estetyka
Na tle innych projektantów związanych z hutą „Barbara”, Lucyna Pijaczewska wyróżniała się wyjątkowym podejściem do kształtowania form szklanych. Jej projekty można uznać za wczesne przejawy myślenia postmodernistycznego w polskim wzornictwie – odważnie przełamywała prymat harmonii i symetrii, tworząc formy zaskakujące i niekonwencjonalne.
Szczególnym wyrazem jej artystycznych poszukiwań były kielichy o oryginalnych nóżkach, budowanych segmentowo z nawarstwiających się elementów. Ta nietypowa konstrukcja stanowiła istotne novum w projektowaniu szkła użytkowego, wyznaczając nowe ścieżki dla kolejnych pokoleń projektantów.
Mimo stosunkowo krótkiego okresu pracy w hucie „Barbara”, Pijaczewska stworzyła kilka wzorów, które zostały wprowadzone do regularnej produkcji. Szczególną popularnością cieszyły się jej walcowate wazony z charakterystycznymi pierścieniowatymi uchwytami przy wylewie i dekoracyjnymi, mięsistymi kroplami szkła. Artystka preferowała formy masywne z wyraźnie podkreśloną tektoniką bryły, czego doskonałym przykładem jest seria dzbanów z wyodrębnionym plastycznym pierścieniem dna.
Kariera akademicka i artystyczna
Po zakończeniu współpracy z hutą „Barbara”, Lucyna Pijaczewska związała swoją karierę z macierzystą uczelnią. W latach 1980-1984 pracowała jako asystentka na Wydziale Ceramiki i Szkła w PWSSP we Wrocławiu, przekazując swoją wiedzę i doświadczenie młodszym pokoleniom projektantów.
Równolegle do działalności w dziedzinie projektowania szkła, Pijaczewska rozwijała swoją pasję do sztuk performatywnych. Zajmowała się scenografią teatralną i projektowaniem kostiumów na potrzeby filmu. Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku współpracowała z legendarnym Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego – jednym z najważniejszych zjawisk w historii teatru XX wieku.
Ta interdyscyplinarność twórcza stanowiła o wyjątkowości Pijaczewskiej w środowisku projektantów szkła. Doświadczenia z pracy teatralnej i filmowej niewątpliwie wpływały na jej podejście do projektowania, wnosząc elementy dramaturgii i teatralności do świata form użytkowych.
Dziedzictwo
Lucyna Pijaczewska, choć związana z hutą „Barbara” przez stosunkowo krótki okres, pozostawiła po sobie znaczący ślad w historii polskiego wzornictwa szkła. Jej eksperymentalne podejście do formy i odwaga w przełamywaniu utrwalonych schematów estetycznych wyprzedzały swoją epokę, zapowiadając nadejście postmodernistycznych tendencji w polskim designie.
Dziś jej projekty stanowią cenny przykład innowacyjnego myślenia o szkle użytkowym, a jej interdyscyplinarna działalność artystyczna przypomina o związkach między różnymi dziedzinami sztuki. Jako projektantka, pedagog i artystka teatralna, Lucyna Pijaczewska reprezentuje wszechstronny model twórcy, którego horyzonty wykraczają daleko poza granice jednej dyscypliny.
Bibliografia:
- https://mnwr.pl/szklane-zyciorysy-polskie-projektantki-szkla-info-4/
